E hòmber ku a kibra e banko
Un estafadó, un sistema sekreto, un siman ekstraordinario i un kantika di music-hall ku a sobrebibí nan tur.

Charles Wells a kibra e banko na Monte Carlo vários biaha na 1891 ku un seri di suerte i un sistema ku nunka el a splika. E kantika skirbí tokante dje na 1892 a hasi “kibra e banko” un ekspreshon. E mesun invierno ei el a pèrdè parti di e plaka bèk i el a pasa añanan den prizòn pa estafa.
Ken e tabata
Charles Deville Wells (1841–1922) tabata un ingeniero i un estafadó serial ku tabata hasi invershonistanan duna plaka pa invenshonnan ku no ta eksistí. Na yüli 1891 el a yega Monte Carlo ku £4.000 di e tipo di plaka ei. Den sinku dia el a kibra e banko, esta, el a kaba ku e reserva di plaka di un mesa, vários biaha, i el a bai ku mas o ménos £40.000 segun su mes relato, vários mion liber awendia.

Kiko el a hasi di bèrdat
El a bisa ku e tabatin un sistema infalibel i nunka el a bisa kiko e tabata. Testigunan no a mira ningun patron kla den su hunga, i ningun relato konfiabel no ta menshoná un método; e MartingalestrategiaMartingaleProgreshon ku ta dobla e aposta despues di kada pèrdida. Mira e sekshon Strategia pa loke e ta hasi i loke e no ta hasi.Lesa kompleto → ku hende sa pega na su nòmber ta un adivinansa. E no ta importá muchu: tur sistema riba e tapèt di apostaekipoTapèt di apostaE rèster di aposta imprimí riba mesa. Tambe: mesa, tapèt, paña.Lesa kompleto → tin e mesun balor speramatemátikaBalor speraE resultado promedio pa aposta na largo plaso. −1/37 di e montante di aposta pa kada aposta europeo standard.Lesa kompleto →, pues kiko ku el a hasi, e resultado tabata un seri largu di suerte. E probabilidatmatemátikaProbabilidatChèns di un resultado, di 0 te 1 òf di 0% te 100%. Un number: 1/37 = 2,70%.Lesa kompleto → di un seri di suerte asina largu ta chikitu pa kualke hugadó individual i grandi pa e milesnan di hende ku ta pasa den un kasino den un temporada. Un hende tabata bai ta Wells. Ta Wells e tabata.
E kantika
“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” (1892) di Fred Gilbert, kantá pa Charles Coborn, tabata un éksito enorme den e music-hallnan di Lònden i a krusa pa Merka. Su narador ta kana orguyoso riba e bulevar ku un aire independiente, i desde e tempu ei e ekspreshon “kibra e banko” ta nifiká un ganansia spektakular. E kantika no ta menshoná e di dos bishita.
E di dos bishita i despues
Wells a bolbe e otoño ei i a gana atrobe, despues el a pèrdè parti di e plaka den un bishita den invierno di 1891–92. El a gasta hopi riba un yate di lukso, e Palais Royale, ku plaka di invershonista; e yate nunka a yega Monte Carlo. Na final di 1892 polis franses a dekan'é na Le Havre, i na mart 1893 un korte na Lònden a dun'é ocho aña di trabou forsá pa estafa. Nan a lag'é liber na 1899, el a haña tres aña mas na 1906 pa otro estafa, i rònt di 1911 el a dirigí un banko falsu na Paris ku tabata primintí 1% pa dia, loke a hib'é den un prizòn franses. El a muri na Lònden na 1922. E kasino, ku a paga £40.000 na 1891 i a risibí mas ku esei na publisidat, a sali masha bon for di dje.
Nase na Hertfordshire.
Patente i plannan di invershon fraudulento.
Monte Carlo: e ta kibra e banko vários biaha; e ta gana ≈ £40.000.
E ta bolbe; e ta gana atrobe.
E ta pèrdè parti di e plaka bèk. E kantika, 1892. Un yate ku nunka no ta nabegá pa Mónaco.
Kondená pa estafa na Lònden; ocho aña.
Otro estafa, tres aña mas.
Den prizòn na Fransia pa un estafa di banko.
E ta muri na Lònden.
Pakiko e storia ta importante
E ta e kaso di mas kla di un sistema ku “ta traha” i despues no. E sistema no a hasi nada ni e un biaha ni e otro; e suerte a bini i a bai, manera e paginanan di varianzamatemátikaVarianzaUn midí di kuantu resultadonan ta plama rònt di e balor spera. Haltu pa aposta riba un number, abou pa aposta di pago igual.Lesa kompleto → ta bisa ku mester ta. E kasino a pèrdè un siman i a gana un leyenda. Tur sistema bendí desde e tempu ei tin un Wells den su testimonionan, i kada un di nan tin un di dos bishita ku e testimonio no ta menshoná.
Preguntanan
No tin prueba di esei na e mesanan. Su estafanan tabata na otro kaminda.
Vários mion liber, segun mayoria midí.
Kada mesa tabatin un reserva di plaka; ora e kaba, e mesa tabata para i nan tabata bai buska mas. E kasino nunka a keda sin plaka.
Un poko di hari

E kasino a pèrdè un siman i a kumpra un siglo di reklame.
Fuentenan
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.