Historia i kultura · Historia · 9 min

Ken a inventá ruleta? E orígen di ruleta

Varios rueda, un nòmber, un stat ku por fin a skirbi’é.

Kontesta kòrtiku

Ningun hende no ta registrá komo esun ku a inventá ruleta. E wega manera nos konos’é ta aparesé na Paris na fin di siglo 18, ku ta kombiná un rueda ku ta bira di wega mas bieu ku un tapèt di aposta fiá di wega di mesa italiano i ingles.

promé deskripshon kompleto
1801, di un rueda di Paris di 1796
ruedanan mas bieu
E.O., roly-poly, biribi
un sero
1843
nòmber
franses, “rueda chikitu”

Antepasadonan

Tres wega mas bieu a dun’é su partinan. E ruedanan ingles E.O. (“even-odd”, par-impar) di añanan 1740 tabatin un rueda ku ta bira ku kuarenta kashiekipoKashiUn di e 37 kompartimentonan ku number riba e rotor. Tambe: slot, kòpi.Lesa kompleto → marká E òf O i un balaekipoBalaE bala chikitu ku ta wòrdu tirá den e kaminda kontra e rotor. Balanan moderno ta di ivorine òf Teflon, 18–21 mm.Lesa kompleto → tirá kontra dje; nan a wòrdu prohibí na 1745 i hende a sigui hunga nan tòg. Roly-poly, un wega ingles mas bieu, tabata paresido. E wega di lotería italiano biribi, ku segun nan ta bisa a kuminsá na Genova rònt di 1750 i ku na Fransia tabata konosí komo cavagnole, tabata usa un tabla di 70 number riba kua hugadónan tabata aposta i un saku for di kua nan tabata saka un number; un number ganadó tabata paga 64 biaha e montante di aposta bèk, e montante inkluí (63 kontra 1), pues e bankero tabata keda ku 6 di kada 70 unidatplakaUnidatE montante di aposta básiko ku un sistema òf un hugadó ta traha kuné. Progreshonnan ta deskribí na unidat pa nan ta aplikabel na kualke mesa.Lesa kompleto → apostá, un ventaha di 8,57%. Casanova, ku a hung’é den añanan 1760, a yam’é un wega pa tramposo, i Fransia a prohibí e na 1837. E a kontribuí e idea di un tapèt di apostaekipoTapèt di apostaE rèster di aposta imprimí riba mesa. Tambe: mesa, tapèt, paña.Lesa kompleto → di number ku un pagoplakaPagoLoke un aposta ganadó ta paga, ekspresá komo “X kontra 1” riba e montante di aposta bolbí.Lesa kompleto → di proporshon largu. Hoca, hungá na e korte franses den añanan 1600, tabatin trinta number i un ventaha di kasmatemátikaVentaha di kasE parti di kada montante di aposta ku e kasino ta keda kuné na promedio: 2,70% na ruleta europeo.Lesa kompleto → konstruí riba kashinan reservá. Ningun di nan no ta ruleta; huntu nan ta su mayornan.

Promé ku ruleta
añanan 1600

Hoca na e korte franses: trinta number, kashi di kas. Prohibí pa Louis XIV, hungá tòg.

añanan 1700

Biribi na Italia i Fransia: tabla ku number, number saká for di un saku, proporshon largu.

añanan 1740

Ruedanan E.O. den kasnan di wega ingles: un rueda ku ta bira, un bala, par òf impar. Prohibí 1745.

añanan 1790

Paris ta kombiná rueda i tapèt ku number. Tantu 0 komo 00 ta kashi di kas.

1796

E wega di Palais-Royal ku e novela di Lablée (1801) ta deskribí ku detayenan rekonosibel.

Unda ruleta a wòrdu inventá? Paris, pa 1796

E novela La Roulette, ou le Jour di Jaques Lablée, publiká na 1801, ta deskribí un rueda den Palais-Royal na 1796 ku e numbernan 1 te 36, un seroruedaSeroE úniko kashi bèrdè ku ningun aposta di pago igual, di dosena òf di kolòm no ta kubri; e fuente di e ventaha di kas. Tambe: un sero, 0.Lesa kompleto → kòráapostaKòráAposta di pago igual riba e 18 number kòrá. Franses: rouge.Lesa kompleto → i un dobel serovarianteDobel seroE kashi 00 di e rueda merikano. Su presensia ta subi e ventaha di kas di 2,70% pa 5,26%.Lesa kompleto → pretuapostaPretuAposta di pago igual riba e 18 number pretu. Franses: noir.Lesa kompleto → reservá pa kas, i un tapèt ku e apostanan paden i apostanan pafóapostaAposta pafóUn aposta riba e kashinan rònt di e rèster: dosena, kolòm i aposta di pago igual.Lesa kompleto → mas o ménos manera nan ta eksistí awe. E ta e promé deskripshon kompleto i e ta kaba e wega moderno. Palais-Royal tabata e bario di wega di sorte di Paris, ku lisensia i belasting, te ora e prohibishon di 1837 a primi e wega pa e statnan di baño aleman.

Palais-Royal na 1796, e bario di wega di sorte di Paris, ku ruleta den un bentana iluminá ariba.

Bad Homburg i e kasinonan di stat di bañoAposta paden kontra aposta pafó na ruleta

E nòmber

Roulette ta franses pa “rueda chikitu”. E palabra tabata den uso pa otro wega di rueda promé ku el a keda pa esaki: un regulashon di 1758 pa Nueva Fransia, e kolonia franses na rio St. Lawrence, a prohibí kaba “dados, hoca, faro i roulette”, manera Shelley (1988) ta raportá, sin bisa kon e roulette ei tabata parse. Den fuentenan ingles tempran e wega tin biaha ta yamá “roulet” òf deskribí komo “the French E.O.”. Pa añanan 1820 “roulette” tabata nifiká un wega spesífiko na tur parti di Europa.

E dos seronan

E ruedanan original di Paris tabatin tantu 0 komo 00, loke a duna kas un ventaha di 5,26% riba un rueda di 38 kashi. E rueda di un sero tabata un move komersial di e rumannan Blanc na Bad Homburg na 1843, pensá pa atraé hugadó for di statnan di baño rival. E rueda merikano a keda ku tur dos sero pasobra e wega a yega Merka promé ku e kambio i ningun hende einan no tabatin un kompetidó pa baha preis kontra dje. Algun rueda merikano tempran a bai mas leu: un tapèt di siglo 19 tabatin solamente e numbernan 1 te 28 ku 0, 00 i un águila, a paga un number so 27 pa 1, un ventaha di 12,90%, i a tuma 9,68% riba su kolòmnanapostaKolòmDiesdos number den un kolòm vertikal di e tapèt di aposta, ta paga 2:1.Lesa kompleto → i kolónan. E no a dura.

Paris, 1796Homburg, 1843Monte Carlo, 1863Merka, añanan 1800
kashi38 (0, 00)37 (0)37 (0)38; algun ku un águila komo di tres sero
ventaha di kas5,26%2,70%2,70%5,26–12,90%
tapèt di apostaesenshalmente modernomeskosmeskos, etiketanan fransesmeskos, etiketanan ingles
situashon legalprohibí na Fransia 1837konseshon di stat di bañomonopolio di estadolegal den algun teritorio

Rueda i reglanan di ruleta merikano

Pakiko e a plama

Ruleta no ta pidi abilidat, ta duna un resultado kada minüt, i ta laga kualke kantidat di hugadó aposta na mesun tempu kontra un kas ku no por pèrdè na largo plaso. Pa un operadó e ta e wega ideal: lihé, simpel, eskalabel i ku ganansia na un tasa konosí. Pa un gobièrnu e ta algu pa kobra belasting riba dje. E wega a sigui plaka i lisensia for di Paris pa Homburg pa Mónaco pa tur kaminda.

Un rueda ku lisensia ta sali pa trein, siguiendo plaka i lisensia na direkshon di Mónaco.

Ruleta di Monte CarloKonvergensia na largo plaso: e lei di number grandi na ruleta

Loke no a kambia

E tapèt di aposta, e pagonan (36/n − 1), e sekuensia fiho di un ronda i e ròl di e krupié ta meskos den e deskripshon di Lablée ku riba un transmishon en bibo awe. E òrdu di e rueda, e desviadónanekipoDesviadóUn di e opstákulonan di metal riba e rant abou ku ta plama e bala ku ta kai. Tambe: kanoa, diamante, pin.Lesa kompleto → i e separashonnan di kashiekipoSeparashon di kashiE divisor di metal entre dos kashi riba e rueda.Lesa kompleto → abou ta refinamentunan di siglo 19 kontra hugadónan ku a siña wak e bala. E rueda di un sero ta e úniko kambio ku a toka e proporshonnan, i el a hasi nan mihó.

Ruleta europeo

Preguntanan

Pascal a inventá ruleta?

El a hasi eksperimento ku rueda ku ta bira den añanan 1650 pa otro motibu. E atribushon ta tradishon, no dokumentá. Mira su página.

Ruleta a yega di ta legal na Fransia promé ku siglo 20?

Ku lisensia den Palais-Royal te 1837, despues prohibí te 1907, ora kasino den statnan di baño i stat na kosta a wòrdu permití atrobe.

Pakiko e òrdu di e numbernan riba e rueda ta manera e ta?

Pa alterná e kolónan strikt i plama haltu/abou i impar/par. E òrdu eksakto a wòrdu fiha den siglo 19 i no a kambia.

Pret ku matemátika

Purba nan bo mes promé. Kada solushon ta sintá skondí; habri e ora bo ta kla.

  1. Biribi tabata paga 64 pa 1 bèk riba un number di 70, montante inkluí: 63 kontra 1. Ki ventaha esei ta? Si e tabata ofresé un aposta riba dos number, ki pagoplakaPagoLoke un aposta ganadó ta paga, ekspresá komo “X kontra 1” riba e montante di aposta bolbí.Lesa kompleto → lo mantené e mesun ventaha?

    Mustra e solushon

    Kontesta E ventaha ta 6/70, 8,57%. Un aposta riba dos number lo paga 31 kontra 1, un number entero.

    Un number so ta gana un biaha den 70 sorteo i ta paga 63 unidatplakaUnidatE montante di aposta básiko ku un sistema òf un hugadó ta traha kuné. Progreshonnan ta deskribí na unidat pa nan ta aplikabel na kualke mesa.Lesa kompleto →; e otro 69 sorteonan ta pèrdè 1: (63 − 69)/70 = −6/70, un ventaha di 8,57%. Bisá otro manera, e banko ta paga 64 bèk kaminda un hunga hustumatemátikaHunga hustuUn wega kaminda ningun banda no tin ventaha: kada aposta tin un balor spera di sero.Lesa kompleto → lo paga 70.

    Un aposta riba dos number na x kontra 1 ta gana dos biaha den 70 sorteo: 2x unidat ganá kontra 68 pèrdí, un balor speramatemátikaBalor speraE resultado promedio pa aposta na largo plaso. −1/37 di e montante di aposta pa kada aposta europeo standard.Lesa kompleto → di (2x − 68)/70. Pon 2x − 68 = −6: x = 31. Esei ta 32 bèk pa 1, mitar di 64.

    E pagonan di Biribi ta sigui 64/n bèk pa 1, i 64 ta parti limpi na mitar pa 1, 2, 4, 8, 16 i 32 number, pues e apostanan ei ta sali entero. E 36 di ruleta ta partibel dor di 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 i 36, loke ta bon pa un tapèt di apostaekipoTapèt di apostaE rèster di aposta imprimí riba mesa. Tambe: mesa, tapèt, paña.Lesa kompleto → ku fila di tres.

  2. E 70 numbernan di Biribi, poné den fila, tabata laga lugá pa kuater aposta riba tres number. Segun e regla tras di e ventaha di 8,57% di e number so, kuantu un aposta riba tres number mester paga? Kuantu e pagonan entero di mas serka lo kosta?

    Mustra e solushon

    Kontesta 20⅓ kontra 1. Paga 20 kontra 1 lo kosta 10%; paga 21 kontra 1, 5,71%.

    E regla di e problema ariba: un aposta riba n number ta paga 64/n bèk pa 1. Pa tres number esei ta 64/3 = 21⅓ bèk, òf 20⅓ kontra 1, ku ningun fichaplakaFichaUn fichi ku ta representá un suma fiho, ku bo ta pone riba e tapèt di aposta pa hasi un aposta. Tambe: check.Lesa kompleto → no por paga.

    Un aposta riba tres number na x kontra 1 ta gana 3 biaha den 70 sorteo i pèrdè 67 biaha: un balor spera di (3x − 67)/70. Na 20 kontra 1: −7/70, 10%. Na 21 kontra 1: −4/70, 5,71%.

    Rondu abou ku un tersera parti di un unidat ta kosta e hugadó kasi un punto i mei; rondu ariba ta duna kasi tres punto bèk. Trinta i seis, ku su hopi divisor, ta spar ruleta e eskoho ei riba tur aposta ménos e aposta merikano di sinku number.

  3. E rueda di águila di siglo 19 tabatin 31 kashiekipoKashiUn di e 37 kompartimentonan ku number riba e rotor. Tambe: slot, kòpi.Lesa kompleto →, 1 te 28 mas 0, 00 i un águila, i tabata paga 27 pa 1 riba un number so. Su apostanan riba kolòmapostaKolòmDiesdos number den un kolòm vertikal di e tapèt di aposta, ta paga 2:1.Lesa kompleto → i koló tabata kosta 9,68%. Kuantu un aposta riba kuater number mester paga, “pa 1”, pa kosta meskos?

    Mustra e solushon

    Kontesta 7 pa 1, ku ta kosta 3/31 = 9,68%.

    Un aposta ku ta paga X pa 1 ta duna X unidat bèk, montante inkluí, ora e gana. Un aposta riba kuater number ta gana 4 biaha den 31, pues e ta duna 4X unidat bèk pa kada 31 apostá: un balor spera di (4X − 31)/31.

    Na 7 pa 1 esei ta −3/31, 9,68%, meskos ku e kolòmnan i kolónan. Na 8 pa 1 e lo ta +1/31, un ventaha pa e hugadó. Pues e regla di e rueda di águila tabata (28 − n)/n kontra 1, tres kashi di kas den 31.

Un poko di hari

Rueda ingles, tapèt italiano, nòmber franses, dos sero.

Rueda ingles, tapèt italiano, nòmber franses, dos sero.

Fuentenan

  1. Lablée, J. La Roulette, ou le Jour. Paris, 1801.
  2. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
  3. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  4. Bollman, M. Mathematics of the Big Four Casino Table Games: Blackjack, Baccarat, Craps, & Roulette. CRC Press, 2021. Kapítulo 2, ruleta.
  5. Shelley, R. Roulette Wheel Study. 1988. E regulashon di 1758 di Nueva Fransia.
  6. Dictionnaire de l’Académie française, 4th ed. Paris, 1762. “Biribi”: e ventaha di e bankero ta seis riba shetenta.
revisá 2026-09-28modelo: europeo, un serometodologia ↗fuentenan ↗